De meerwaardebelasting: kies je beter voor opt-in of opt-out?
In 2026 verandert er heel wat voor wie belegt in aandelen, fondsen of crypto. De nieuwe meerwaardebelasting zorgt ervoor dat je voortaan belasting betaalt op winst die je realiseert bij de verkoop van financiële activa. Maar er is ook een keuze te maken: laat je die belasting automatisch inhouden, of regel je alles zelf via je belastingaangifte? Voor veel ondernemers en particuliere beleggers is dat geen evidente beslissing.
Wat is de meerwaardebelasting?
De meerwaardebelasting bedraagt 10% op de winst die je maakt wanneer je een financieel actief verkoopt. Die winst – de meerwaarde – is simpelweg het verschil tussen de verkoopprijs en de aankoopprijs. Kocht je je belegging aan vóór 1 januari 2026, dan mag je kiezen: je gebruikt ofwel de oorspronkelijke aankoopwaarde, ofwel de waarde op 31 december 2025 als startpunt.
Belangrijk is dat er een jaarlijkse vrijstelling geldt van 10.000 euro per persoon. Met andere woorden: op de eerste 10.000 euro winst betaal je geen belasting. Gebruik je die vrijstelling niet volledig, dan kan je tot 1.000 euro per jaar meenemen naar de volgende jaren, met een maximum van 15.000 euro.
Maak je verlies op een belegging, dan kan je die minderwaarde aftrekken van je meerwaarden, maar enkel binnen hetzelfde jaar en binnen dezelfde categorie van activa.
Opt-in: automatisch laten inhouden
Kies je voor een opt-in, dan houdt je bank of beleggingsplatform de 10% meerwaardebelasting automatisch in op het moment van verkoop. Jij krijgt dus meteen je nettobedrag op je rekening, en de fiscus ontvangt de belasting rechtstreeks.
Dat lijkt eenvoudig, maar er is een belangrijke nuance: de bank past de vrijstelling van 10.000 euro niet automatisch toe. Die wordt pas achteraf verrekend via je personenbelasting. Je betaalt dus mogelijk eerst te veel belasting, die je later (gedeeltelijk) moet terugkrijgen.
Het voordeel van opt-in is wel dat je geen verrassingen krijgt bij je belastingafrekening. Alles is al betaald, wat voor sommige mensen rust geeft, zeker als het om grote bedragen gaat.
Opt-out: zelf regelen via je aangifte
Bij een opt-out wordt er niets automatisch ingehouden. Je bank meldt wel aan de fiscus hoeveel winst je hebt gerealiseerd, maar jij moet de belasting zelf aangeven en betalen via je personenbelasting.
Het grote voordeel hier is dat je zelf perfect kan inspelen op de vrijstelling en eventuele verliezen. Zeker voor kleinere beleggers is dat vaak interessanter, omdat je zo voorkomt dat je tijdelijk te veel belasting betaalt.
Het nadeel is dat je belastingfactuur in dat jaar plots een stuk hoger kan liggen. Je moet daar dus financieel op voorbereid zijn.
Overgangsperiode in 2026
De wet die banken verplicht om de belasting automatisch in te houden, gaat pas volledig in vanaf 1 juni 2026. Dat betekent dat meerwaarden die je realiseert tussen 1 januari en 1 juni 2026 sowieso via je belastingaangifte zullen lopen. Je kan je bank wel vragen om die belasting retroactief in te houden, maar standaard gebeurt dat niet.
Vanaf juni 2026 wordt opt-in de standaard en moet je expliciet kiezen als je liever opt-out wil.
Wat is nu de beste keuze?
Er is geen universeel juist antwoord. Voor wie een beperkte portefeuille heeft en vooral af en toe kleine winsten realiseert, is opt-out meestal het meest logisch. Je behoudt controle, benut optimaal de vrijstelling en vermijdt onnodige voorafbetalingen.
Verwacht je echter een grote meerwaarde, bijvoorbeeld na de verkoop van een stevige positie, dan kan opt-in psychologisch én praktisch interessanter zijn. De belasting is meteen geregeld en je komt niet voor onaangename verrassingen te staan bij je volgende aanslagbiljet.
Kort samengevat: wie graag eenvoud en voorspelbaarheid heeft, kiest eerder voor opt-in. Wie fiscaal wil optimaliseren en zijn dossier zelf opvolgt, zit vaak beter met opt-out. Voor veel ondernemers geldt: even vooruitkijken naar je geplande verkopen kan je al een heel eind helpen bij het maken van de juiste keuze.